Redactioneel
Geen stad in Nederland die er niet een citymarketingplan op na houdt. Alle grote steden in Nederland vallen over elkaar heen in het dingen naar de gunst van (potentiële, en liefst economisch draagkrachtige) bewoners, bedrijven en toeristen. Er gaat immers niets boven Groningen en Ik ben Amsterdam. Inmiddels doen ook kleinere plaatsen mee. Sommige steden en dorpen bundelen hun krachten weer in een regiogerichte aanpak, maar allemaal zoeken ze naar hét bepalende en onderscheidende element waarmee ze kunnen scoren en het beeld van hun woonen werkplaats het best op het netvlies krijgen van Nederlanders en buitenlanders. Maar waar bestaat dat onderlinge onderscheid eigenlijk uit? Zijn al die straten met een Blokker, een Hema en een Kruidvat wel zo onderscheidend, of zijn het McCity’s geworden? Waarop moet een stad of regio inzetten op de eigen historie, op aantrekkelijkheid voor een bepaalde bevolkingsgroep, op natuur? Voelt de mondiale wereldburgers zich niet juist vooral thuis in zijn eigen regio of op zijn eigen locatie? Wie of wat bepaalt het lokale DNA van een stad? En welke rol spelen kunst en cultuur? Op die vragen geeft dit nummer van MMNieuws hopelijk een antwoord. Voor ieder nummer van deze nieuwe jaargang ging de redactie van MMNieuws op zoek naar een gasthoofdredacteur. Voor dit nummer is dat Karel Werdler. Karel is al meer dan 20 jaar werkzaam in het HBO, waarvan de laatste tien jaar bij de opleidingen Tourism & Leisure Management van Hogeschool INHolland. Hij heeft verschillende publicaties op zijn naam en werkt op dit moment aan zijn promotie aan de universiteit van London South Bank, met als onderzoeksthema de mogelijke bruikbaarheid van dark tourism resources en de toeristische promotie van een aantal Europese steden.
De één is niet weg te slaan uit Amsterdam, terwijl een ander zweert bij Assen. Maar waar ligt dat aan? De stad is voer voor psychologen, zo blijkt uit drie buitenlandse bestsellers over de stad. Ook steden hebben een persoonlijkheid en biografie – en kunnen zelfs behoefte hebben aan psychotherapie.
‘Hebben steden een kleur?’, vroeg het Duitse spoorwegtijdschrift mobil enige jaren geleden aan zijn lezers. De enquête leverde een volmondig ‘ja’ op. Wat bleek? New York was geel, Londen rood, Parijs blauw en Berlijn groen. Onbewust spelen kleuren een rol in de wijze waarop we steden beleven en percipiëren: gele taxi’s, gele schoolbussen, gele borden en gele lichten in de wolkenkrabbers maken New York blijkbaar tot een gele stad. De journalist van mobil kwam dan ook tot de slotsom: ‘Kijk naar de kleuren – en ontdek het levensgevoel van de stad’. Hoe kort door de bocht deze uitspraak ook is, er zit een kern van waarheid in. Stadswetenschappers, van stedenbouwers tot sociologen, leggen sinds kort steeds meer nadruk op de psychologische kant van het stadsleven. Steden verschillen niet alleen van karakter, ze roepen ook uiteenlopende beelden bij ons op. Naast de stad van de gebouwen en de mensen bestaat er blijkbaar zoiets als ‘de stad tussen de oren’.
De CityMarketing Innovatiedag, georganiseerd door City Marketing Netwerk Nederland, vond plaats op 14 januari 2010 in Utrecht. De Innovatiedag begon met een optioneel ochtendprogramma waarin deelnemers in de gelegenheid werden gesteld om een cursus DNA-jutten te volgen. Chief Wow Officer (CWO) David Stomp van WOWideas stimuleerde marketeers en andere aanwezigen om de straat op te gaan en daar de consument echt te leren kennen. Zijn presentatie werd als zeer inspirerend omschreven en had binnen 24 uur al een flink aantal reacties op Twitter. Het middagprogramma werd onder leiding van dagvoorzitter Melis van de Groep, burgemeester van Spakenburg, voortvarend aangepakt. Voor de verandering hoefden de aanwezigen hun telefoon een keer niet uit te zetten, maar moesten ze die juist gebruiken om hun aanwezigheid kenbaar te maken en te reageren op stellingen die in de middag voorbij kwamen.
» Lees het hele artikel
Evenementen in de citymarketing
Anno 2009 heeft citymarketing definitief zijn intrede gedaan: er is een heuse wethouder Citymarketing (Den Haag), er is een bijzonder hoogleraar City-en Regiomarketing (Radboud Universiteit Nijmegen) en er bestaat een netwerk Citymarketing via het populaire LinkedIn business internet netwerk. Ook vinden er talloze congressen, symposia, masterclasses en workshops met citymarketing als onderwerp plaats. Het lijkt erop dat citymarketing niet slechts een vluchtige hype is, maar volwassen wordt.
» Lees het hele artikel
Kunst en Cultuur inzetten voor Gebiedsmarketing
Marketing van niet-stedelijke gebieden komt steeds vaker voor. Gebiedsmarketing werkt overtuigender wanneer die vanuit de identiteit van de specifieke regio wordt geprofileerd en vervolgens met inhoud wordt geladen. Volgens Marije Jansen zouden initiatiefnemers van gebiedsmarketing kunst en cultuur meer moeten benutten als middel voor gebiedsmarketing.
» Lees het hele artikel
Zot van A en van ’T Stad
Wie per trein in Antwerpen-Centraal aankomt, blinkt de stralende A van Antwerpen toe. Tegenwoordig heeft de stad aan de Schelde een positieve uitstraling, maar het is ooit anders geweest. In een niet zo lang verleden volgden de zwarte zondagen elkaar op en barstte de Visa-crisis los. Het jaar 2004 vormde een breekpunt. Marijke De Roeck, bestuurscoördinator marketing en planning van Stad Antwerpen, ontwikkelde samen met haar communicatieteam en het reclamebureau LDV United een huisstijl voor de stad. Deze stijl, gekend door de baseline ’t Stad is van iedereen, is een bijzonder staaltje citymarketing.
» Lees het hele artikel
Noord Hoort erbij!
Amsterdam-Noord werd jaren het Siberië van Amsterdam genoemd, maar opeens trekt de kou uit de grond, en raakt het ontsloten. Langs het IJ bruist het en er heerst een gezond optimisme. De Noord-Zuidlijn zal Noord met het centrum verbinden. In de wijken de Banne en Nieuwen dam wordt de stad klaargemaakt voor de toekomst. Op de voormalige ontwikkeling NDSM-werf en bij de Van der Pekbuurt en Overhoeks worden oud en nieuw met elkaar verbonden. Nieuwe vormen van werkgelegenheid komen naar Amsterdam-Noord. Naast nieuwe culturele bedrijvigheid wordt geëxperimenteerd met een interessante mix van wonen en werken.
Is het toeval, of is hier bewust aan deze verandering gewerkt? Hebben de bewoners en bedrijven uit Amsterdam Noord hier zelf voor gezorgd? Is Amsterdam Noord misschien door recreatieve bezoekers en toeristen ontdekt? Het lijkt een samengaan van verschillende factoren die voor deze veranderingen en voor het optimisme hebben gezorgd.
Binnen de citymarketing wordt over het algemeen een belangrijke rol toebedeeld aan het inzetten van evenementen. De afgelopen jaren is vooral Rotterdam hiermee zeer succesvol geweest. Volgens velen was dat voor een groot deel de verdienste van Ivo Opstelten, die van 1999 tot 2008 burgemeester van Rotterdam was. Reden te meer voor de redactie van MMNieuws om hem eens direct te benaderen en te vragen naar zijn visie op het fenomeen citymarketing en de wijze waarop men daarmee in Rotterdam aan de slag is gegaan.
Ivo Opstelten benadrukt dat men tijdens zijn ambtsperiode met alle betrokken partijen aan het citymarketing concept heeft gebouwd. ‘Maar,’ zegt hij erbij, ‘dat is voor aan stad als Rotterdam niet zo heel moeilijk. Deze stad is een internationaal merk, dat wereldwijd herkend wordt. Als je langs de rivier de stad binnen komt rijden ontvouwt zich een panorama dat zijns gelijke in Nederland niet kent. Misschien is Rotterdam wel de enige echte stad in Nederland, zeker als je vergelijkingen maakt met steden in het buitenland.’
In gesprek met Jeroen Everaert van Mothership Rotterdam
Jeroen Everaert, directeur van Mothership, ziet zichzelf als een kunstproducent voor de buitenruimte en heeft vanuit die invalshoek een duidelijke relatie met citymarketing. Zelf spreekt hij liever over ‘City-dressing’. Voor hem ligt de nadruk daarbij op het bijeen brengen van kunstenaars en de verschillende opdrachtgevers. Bij citymarketing is authenticiteit het belangrijkste: blijf bij je eigen kracht en kenmerken en probeer niet iedere keer opnieuw een doelgroep je definiëren, kunst kan daarbij een belangrijke rol spelen.
» Lees het hele artikel
Den Haag: Het begint met de bewoners
De mission statement van Frits Huffnagel, wethouder citymarketing Den Haag is kort en helder: de Hofstad moet aantrekkelijk zijn voor bewoners, bedrijven en bezoekers – en wel in die volgorde. Daarbij gaat het niet alleen om de huidige bewoners en bedrijven, maar ook om eventuele nieuwkomers. Bij de bezoekers denkt Huffnagel met name aan het zakelijk toerisme, of liever aan business travellers die oorspronkelijk voor een congres of andere zakelijke bijeenkomst naar de stad komen, maar daarna ook de recreatieve aspecten van Den Haag willen leren kennen. Tot dit zakelijk reisverkeer behoren ook de vertegenwoordigers van internationale organisaties en overheden die specifieke belangen in Den Haag hebben. De stad kent een flink aantal ‘expats’.
» Lees het hele artikel
Belangstelling voor Kunst
In 2000 waagden wij ons met Cultuur tussen competentie en competitie aan een verkenning van de belangstelling voor de kunsten anno 2030. Geniet die blik vooruit anno 2010 nog enige actualiteit, of is die de houdbaarheidsdatum al royaal gepasseerd?
» Lees het hele artikel
De cyclus van het onderwijs in Cultuurmanagement
Jaarlijks wordt ter gelegenheid van de uitreiking van de certificaten kunst- en Cultuurmanagement aan de Erasmusuniversiteit de Carel Birnielezing gehouden. De 10e Carel Birnielezing vond plaats op 21 januari 2010 en werd verzorgd door Dirk Noordman. Deze lezing was tevens het college, waarmee Noordman afscheid nam van deze universiteit. Hieronder een samenvatting van deze lezing. Dirk Noordman ging uitvoerig in op de levenscyclus van de cultuurmanagementeducatie. De looptijd van deze cyclus blijkt 30 jaar te zijn – iets wat in Nederland goed is te zien, want daar loopt de cyclus nu af.
» Lees het hele artikel
Citymarketing ‘Verdoetinchemd’
De afgelopen jaren hebben diverse steden, stadjes, gemeenten, provincies en regio’s zich gestort op citymarketing. Een panacee. Een wondermiddel. Een nieuwe afgod. Een glijmiddel. Een farce majeur. De hevigste wegtrekker had ik toen ik een paar weken geleden een advertentie van Hemels van der Hart las in Adformatie. Het bureau meende dat de vondst ‘Doetinchemmen’ positieve reclame zou vormen voor de positionering van Doetinchem en zelfs voor het eigen bureau. Hoogste doel, zo kon je uit de advertentietekst opmaken, zou de opname zijn van het werkwoord ‘Doetinchemmen’ in een nieuwe editie van De Dikke van Dale. Ach. Mocht het bureau en de gemiddelde Doetinchemmer er al in slagen een positieve connotatie te verbinden aan dit begrip dan nog zou het een lange weg te gaan hebben om het bijvoorbeeld op te nemen tegen een werkwoord als ‘Googlen’. Het is betreurenswaardig dat reclamebureaus gemeenschapsgeld verkwisten met dit soort ‘campagnes’, waarvan de accountability, en minstens zo belangrijk de authenticiteit, heel ver te zoeken is. Dit voorbeeld vormt helaas geen uitzondering.
» Lees het hele artikel
Tweetend & Bloggend naar de Toekomst
Twitter, Facebook, Myspace, Flickr, Youtube, het zijn enkele bekende nieuwe mediatoepassingen die iedereen inmiddels wel kent. Vrijetijdshuis Brabant voelt vier Brabantse instellingen aan de tand over hun gebruik van social media en andere moderne marketingsnufjes. Het rondje langs deze culturele organisaties geeft een interessant beeld: het publiek zit steeds meer op de stoel van de programmeur. De vraag die rijst: wordt de afdeling programmering overbodig?
» Lees het hele artikel
Teaching entrepreneurs is like
Colin opende in 2006 officieel haar deuren in Breda. De projectperiode van drie jaar is daar recent verlengd. Colin verhuisde van het zakelijk creatief cluster Blushuis naar het Centrum voor Beeldcultuur in het stadshart. In Tilburg loopt de projectperiode in februari 2010 af. Gesprekken voor verlenging zijn in volle gang. Goede aanleiding om met een inspirator bij de opstart van Colin, Michael Doneman, oprichter en directeur van incubator Edgeware, het werkveld opnieuw onder de loep te nemen.
» Lees het hele artikel