Denken in kansen

Berthold Gunster is omdenker van beroep en oprichter van de Ja-maar filosofie, een trainingsmethode die helpt om niet te denken in termen van ‘ja-maar’, maar in ‘ja-en’. In 1996 maakt Gunster, van oorsprong theaterregisseur, onder de titel Ja-maar een interactief theater- annex trainingsprogramma. Vanaf 2005 komt de filosofie in een stroomversnelling en schrijft Gunster zijn eerste boek Ja-maar, wat als alles lukt. Een nummer één plaats in de bestseller lijst van managementboeken en een nominatie voor Managementboek van het Jaar zijn het gevolg. Inmiddels isJa-maar een goed lopend bedrijf met 18 werknemers, worden 50.000 mensen per jaar getraind en zijn er meerdere boeken verschenen.

Omdenken, wat is dat? Omdenken is de denktechniek om problemen te veranderen in mogelijkheden, waarbij je kijkt naar de werkelijkheid zoals die is en wat je daar mee zou kunnen. Je gebruikt in feite de energie van het probleem voor iets nieuws. De techniek bestaat uit twee stappen: ‘deconstrueren’ (van het probleem een feit maken) en ‘construeren’ (transformeren van bestaande feiten tot een nieuwe mogelijkheid). Een probleem kan op meerdere manieren in een mogelijkheid ‘omgedacht’ worden. In totaal zijn er vijftien strategieën te onderscheiden,  onderverdeeld in vier groepen: liefde, werk, strijd en spel.

Toegepast trucje
Omdenken is geen trucje of techniek die je even leert. “Het is een levenshouding” zegt Gunster.“Je moet leren accepteren en je niet langer verzetten. Om op deze wijze te gaan leven is een bepaald besluit wat je neemt; je neemt zelf de verantwoordelijkheid. Het is vooral veel oefenen en het is een proces van jaren.” Gunster zelf is  nu zo’n tien jaar bezig met zijn filosofie van het omdenken en durft zich nu pas een kenner te noemen. “Door mijn ervaring als theatermaker heb ik leren houden van problemen. Problemen zijn de grondstof voor een scène. Het is niet zo dat ik ineens besloot hier iets mee te gaan doen, ik heb zelf ook een behoorlijk aantal stappen moeten doorlopen om te komen tot waar ik nu uiteindelijk sta.”

Superieure wereld
De Ja-maar programma’s worden allemaal gegeven door trainers met een achtergrond als acteur of theatermaker. Volgens Gunster werkt het nu eenmaal beter om een acteur op te leiden tot spreker en trainer, dan om een trainer op theatrale wijze een zaal te laten scholen. De trainingen zijn leuk, snel, humoristisch en spannend. Deelnemers kunnen reageren en meedenken. Gunster heeft gekozen voor deze vorm, omdat hij wil dat zijn training de deelnemers bijblijft, ze krijgen iets mee voor de rest van hun leven. Het is dan ook zaak, zegt Gunster, om na een lezing of training aan de slag te gaan en het onderwerp op te nemen in je leven. Gunster is in de loop der jaren genuanceerder geworden vertelt hij. Werkzaam als theaterregisseur, dacht hij vanuit een superieure wereld. “Ik was ervan overtuigd dat wij als cultuursector de wijsheid in pacht hadden, wij waren vrijgestelden, mensen konden van onze manier van denken leren.” In de loop der jaren is hij hier echter op terug gekomen. “Juist onder ondernemers, soms waar je het helemaal niet verwacht,lopen vaak de meest vrije geesten rond. Mensen die oprecht zijn, loyaal naar hun werknemers, mensen met passie. Juist van die
mensen kan de culturele sector leren. Voor de duidelijkheid, ik heb het niet over managers, directeuren, bestuurders, maar over ondernemers. Mensen die zelf iets opgebouwd hebben.” Hij ziet veel mogelijkheden voor schouwburgen en theatermakers en sluit af met enkele inspirerende praktijkvoorbeelden.

De Parade
Theatermakers Ott en Post waren met hun voorstelling te zien tijdens De Parade en brachten hun eigen openluchttheater tent mee. Dit bracht echter één probleem met zich mee: voorbijgangers konden tussen de zeilen gluren.De theatermakers bedachten dat ze dit ook in hun voordeel konden laten werken en verhuurden emmers, zodat mensen over de hoofden van betalende bezoekers heen konden gluren. Gratis gluren was er niet meer bij, alle plekken waren bezet door betalende gluurders.

Theater Groningen
In Groningen ligt het theater naast een hotel. Dit zorgde voor veel geluidsoverlast voor hotelbezoekers. Daarom werd met het hotel afgesproken dat op elke avond dat er een grote voorstelling was, ze alle aangrenzende hotelkamers zouden afhuren. Wat bleek? Die kamers waren makkelijk te vullen met mensen die in de voorstelling zaten.


Referenties



Hyperlinks
Http://www.omdenken.nl
Http:// www.ja-maar.nl

« MMNieuws voorpagina